Vật liệu xây dựng nổi bật: 9 công nghệ đáng chú ý

Vật liệu xây dựng nổi bật những năm gần đây đang thay đổi cách chúng ta dựng nhà: bền hơn, nhẹ hơn và thân thiện môi trường hơn. Xu hướng chung là quay về vật liệu có nguồn gốc tự nhiên hoặc tái chế được — chi phí ban đầu có thể cao hơn nhưng đổi lại hiệu quả sử dụng và tuổi thọ công trình tốt hơn. Dưới đây là 9 nhóm vật liệu và công nghệ đáng chú ý mà chủ đầu tư nên biết.

1. Gỗ ép nhiều lớp đúc sẵn (Laminated Timber)

Gỗ ép nhiều lớp đúc sẵn được xem là “gỗ của tương lai”: chống thấm và cứng chắc hơn gỗ thường, dùng thay một phần kết cấu bê tông – thép trong nhà cao tầng để giảm phát thải carbon. Nhiều dự án cao tầng trên thế giới đã dùng loại gỗ này cho phần khung, tiêu biểu như tòa Collins House ở Melbourne (Úc).

2. Bê tông tự lành (Self-Healing Concrete)

Loại bê tông được cấy vi khuẩn hoạt hóa trong nước; khi xuất hiện vết nứt, vi khuẩn tạo canxit lấp lại. Ưu điểm là giảm chi phí bảo trì kết cấu và kéo dài tuổi thọ công trình đáng kể, đồng thời giảm lượng xi măng sản xuất mới (một nguồn phát thải khí nhà kính lớn).

3. Graphene 3D

Graphene 3D được nghiên cứu để thay thế một phần thép: nhẹ hơn thép nhiều lần nhưng có độ bền cơ học rất cao. Nếu ứng dụng đại trà, vật liệu này cho phép xây kết cấu cao và mảnh hơn, đồng thời được dùng trong công nghiệp chiếu sáng và phương tiện tiết kiệm nhiên liệu.

4. Nhôm trong suốt (Transparent Aluminum)

Thực chất là hợp kim gốm cứng, cứng gần gấp đôi sapphire, chống ăn mòn, chống bức xạ và oxy hóa. Có thể dùng làm cửa sổ siêu bền, mái vòm hoặc kết cấu chịu áp lực cao thay cho kính thường.

5. Bọt nhôm (Aluminum Foam)

Tạo ra bằng cách bơm khí vào kim loại nóng chảy để hình thành vật liệu xốp — chắc, nhẹ và tái chế được 100%. Bọt nhôm phù hợp làm tấm ốp mặt dựng bền và chi tiết trang trí cho công trình.

6. Kính nano (Nanocrystal)

Kính gắn hạt nano tinh thể giúp “cửa sổ thông minh” thông minh hơn: cho ánh sáng tự nhiên đi qua nhưng cản nhiệt. Lý tưởng khi cần nhiều sáng mà vẫn kiểm soát được nhiệt độ trong nhà, giảm tải cho điều hòa.

7. Pin mặt trời trong suốt (Invisible Solar Cells)

Các ô năng lượng mặt trời trong suốt tạo điện bằng cách dẫn bước sóng ánh sáng ra các ô ở rìa, cho phép biến cửa kính, cửa sổ và bề mặt công trình thành nguồn phát điện mà không cần tấm pin lớn — giúp tiết kiệm hóa đơn điện.

8. Lò phản ứng sinh học (Bioreactor)

Là các tấm tường tẩm tảo, quang hợp để tạo năng lượng và điều hòa nhiệt cho tòa nhà. Đây là hướng vật liệu bền vững cho các công trình muốn cân bằng nhiệt tốt và tự chủ năng lượng nhiều hơn.

9. Tơ nhện tổng hợp (Synthetic Spider Silk)

Tơ nhện tổng hợp có độ bền kéo rất cao và đặc tính cộng hưởng tốt, được nghiên cứu cho các biến thể dùng trong gạch cách âm và không gian phòng thí nghiệm.

Chọn vật liệu: cân bằng công nghệ và ngân sách thực tế

Không phải vật liệu tân tiến nào cũng phù hợp mọi công trình. Với nhà ở và nội thất phổ thông tại Việt Nam, phần lớn giá trị đến từ việc chọn đúng vật liệu bền, an toàn, sẵn nguồn cung và hợp ngân sách — thay vì chạy theo công nghệ đắt đỏ. Tham khảo thêm vật liệu nội thất tương lai và vật liệu xây dựng xanh để cân nhắc phương án phù hợp.

AIC theo mô hình design-build một đầu mối, hơn 10 năm trong nghề (tiền thân Nhân Việt từ 2016, AIC thành lập năm 2019) với hai nhà máy sản xuất nội bộ (1.200 m² và 600 m²). Từ mặt bằng, AIC dựng khái toán BOQ trong khoảng 4 giờ làm việc kèm bóc tách vật liệu để chủ đầu tư ước lượng ngân sách; công trình bàn giao kèm bảo hành đến 24 tháng. Xem thêm giải pháp thiết kế thi công nội thất căn hộ.

Câu hỏi thường gặp

Vật liệu xây dựng bền vững có đắt hơn vật liệu thường không?

Thường thì chi phí ban đầu cao hơn, nhưng nhiều vật liệu bền vững bù lại bằng tuổi thọ dài, chi phí bảo trì thấp và tiết kiệm năng lượng vận hành. Cần tính theo tổng chi phí vòng đời công trình thay vì chỉ so giá mua ban đầu.

Bê tông tự lành hoạt động như thế nào?

Bê tông tự lành chứa vi khuẩn được hoạt hóa khi gặp nước. Khi bê tông nứt và nước thấm vào, vi khuẩn tạo canxit lấp kín vết nứt, nhờ đó giảm bảo trì và kéo dài tuổi thọ kết cấu.

Có nên dùng gỗ ép đúc sẵn thay bê tông không?

Gỗ ép nhiều lớp đúc sẵn phù hợp với một số hạng mục kết cấu và công trình muốn giảm phát thải carbon, nhờ nhẹ và chống thấm tốt. Tuy nhiên việc thay thế bê tông – thép cần tính toán kết cấu và tuân thủ quy chuẩn xây dựng, nên có tư vấn của kỹ sư kết cấu.